Mostrando entradas con la etiqueta d. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta d. Mostrar todas las entradas

miércoles, 27 de diciembre de 2006

delto

delt'o ALD flug'delt'o deltaplano. motor'delt'o tre leĝera aviadilo, similstruktura sed ne nepre samforma kiel flugdelto, movata de motoro (la unuaj motordeltoj estis flugdeltoj kun motoro).

dingo 2

ding'o ALD ding'o 2 en Ĉinujo, antikva tripieda vazo argila, bronza aŭ fera por kuirado, aŭ por posta enteno de incenso: "forteguloj, kiuj povas levi dingon" LAŬ (Akv, p. 1369); "Incenso brulas en la dingo" LAŬ (Akv, p. 1617).

direkto

direkt'o 2 RIM En esperanto, estas kelka konfuzo pri la signifo de prepoziciaj vortgrupoj sekvantaj kompasdirektan adverbon. Kion signifas "la domo situas norde de Londono"? Ĉu ke ĝi situas en la norda parto de la urbo? Aŭ ekster la urbo, sed pli norde? Jen propono por malambiguigi:

Tajpeo situas norde en Tajvano.
Helsinko situas sude en Finnujo.
Lisbono situas okcidente en Portugalujo.
Novjorko situas oriente en Usono.

Sed (kaj jen iom nova uzo de ol, vorteto orfa je propra signifo):

Kanado situas norde ol Usono.
Sudano situas sude ol Egiptujo.
Kanariaj Insuloj situas okcidente ol Saharo.
Filipinoj situas oriente ol kontinenta Azio.
Literatura referenco: "Kopulon de du papilioj / norde ol Madrido" JC (poemo Precizigoj al "Sen dato" [2006], Ekl [2007], p. 81).

dirta

dirt'a PG3 NG malpura: "Krome, prezentiĝis dirta afero de polica karaktero" FD (Tir, p. 69); "dirta kaj malvirta" vv. RIM oni ne konfuzu kun sordid'a, t.e. naŭze malpura, plej ofte nur figurasence. dirt'o malpur(ec)o: "Neniiĝu la fantomaj revoj de la taga dirt' " UB (Ĉdf, p. 46).

Donkiĥoto

Donkiĥot'o el Manĉ'o esperantigo de la hispanlingva nomo Don Quijote de la Mancha.

doso

dos'o cilindra ladskatolo, precipe por trinkaĵo aŭ manĝaĵo: "Kiam la manĝo estis preta, Tobias alportis dosojn da biero" SJ rakonto Frotvundo, 3a premio en BK de UEA 2007, BA1 [2007]. RIM La vorton registras la jenaj vortaroj: KVE [1927], OA [1957], MG [1958], PBE [1979], NV2 [1988], NG3 [1989], GDE [2003].

driokocelo

driokocel'o insekto simila al akridoj, lokustoj k.a.; oni kredis ĉi specion formortinta antaŭ epokoj kaj konis ĝin nur fosilia, sed lastatempe (en 2000 aŭ 2001) troviĝis ankaŭ vivaj individuoj: "dum mi kontemplas la foton de du driokoceloj" JC (Sat /2004/, p. 61)

drogmano

drogman'o dragomano, interpretisto (paroltradukisto): "kaj mi ne ekspektis trovi eĉ la fuŝ-anglaĵon de la drogmanoj" L. N. Newell, Bakŝiŝ, skizoj el la vivo de egiptoj [1938], p. 59; RIM la tiulibra glosaro donas alian difinon, poste reprenitan de NG (aldone al la signifo "paroltradukisto, interpretisto"): "gvidisto por turistoj en orientaj landoj"; ĝi tamen ne kongruas kun la etimologia signifo, nek kun tiu de aliaj citaĵoj. Plia ekzemplo: "Waringhien, drogman' de Omar Kajjam!" KK, poemo Dediĉo (ene de la poemserio Kalendaro [1956]) en Dissemitaj floroj de Kálmán Kalocsay [2005], , p. 45. Ankaŭ en NV.