anzino

anzin'o ĉiamverda ilekskverko: "[...] prefere / reentrunkiĝi arben, en anzinon" JC (poemo Reentrunkiĝo [2002], Sat [2004], p. 71).

NPIV havas amason da unuradikaj vortoj por nomi diversajn pinojn: pino, pinio, pinastro, mugo, pumilio, laricio... Kontraste mankas en ĝi simpla kaj bela nomo por arbo tre abunda en Hispanujo: anzin'o.

smogo

smog'o UB Aĵo p. 32, l. -1: "[...] banejo, el kiu oni forpelis nin per smog-alarma signalo".

milico / milicio

En tiu ĉi libro, aparte de la vorto "postfronto", mi trovis ankaŭ la formon "milico", kiun niaj vortaroj devus noti apud la zamenhofa, PIVa kaj NPIVa "milicio". La formo "milico", pli simila al "polico", estis ofte uzata en tiutempaj verkoj, kiel Ĉapajev aŭ La hispana tragedio, kaj ĝin prezentas i.a. Neologisma glosaro kaj Nepivaj vortoj.

La makulojn sur la kovrilo kaŭzis pecoj de glu-bendo, per kiuj siatempe mi fiksis tegon el travidebla plasto por tiel (mis)protekti la libron!

nova materialo

12.08.2009 anzin'o
09.08.2009 smog'o
03.08.2009 milic'o

abrakadabro

abrakadabr'o (ankaŭ abrakadabra, ekz. ĉe ŜU en La sorĉisto [1954], en 33R [1964]) 1 magia vokformulo, kabala sorĉvorto: "Kaj - abrakadabro! - mi malkovris, ke [...]" SPE (el Interreto). 2 (fig.) galimatio, sensencaĵo: "Glutinte ĉi tion, mi imunas kontraŭ via kretena abrakadabro" SJ (Memor' mortiga [2003], p. 40); "Kompreneble enestas iom da pseŭdoscienca abrakadabro [...]" SJ (el Interreto). RIM La esperantigita formo aperas ankaŭ en NV, kun mencio ke ĝin uzis RR kaj SZA, kaj en NG, mencianta kiel fonton Man [1955] de RR (informoj pri la respektivaj fontoj kaj datoj bonvenas).

adoleski

adolesk'i ALD adolesk'o adoleskanteco.

Afriko

Afrik'o ALD Sud'afrik'i'o [1967] alia nomo por la regno nomata [Respubliko de] Sud-Afriko: "En Sudafrikio tiam vivadis cent kvindek miloj da hindoj" EP (Vivo de Gandhi [1967], p.32). sud'afrik'i'a rilata al tiu regno: "En 1914 la sudafrikia parlamento nuligis la faman 'nigran leĝon' kaj la maljustan imposton kontraŭ la hindoj" EP (samloke); "ĉu en persa golfo, en sudafrikia haveno, en nikaragva landlimo?" JC (Sur la linio [1991], p. 20. RIM EK, en retmesaĝo, preferas la formon Sud-Afriko: "Sud-Ameriko estas kontinento, Sud-Afriko specifa lando/ŝtato kaj Sud-Aŭstralio provinco. [...] Por indiki la tutan regionon, oni uzas ĉiam Suda Afriko". Persone mi preferas pli precizajn esprimrimedojn.

akra

akr'a ALD 5 [1960] seks-arda: "se ili estus ardaj kiel kaproj, / aŭ viglaj kiel makakoj, tiel akraj / kiel printempe lupoj" RR (Otelo de Shakespeare [1960], p. 118).

amiko

amik'o ALD kor'amik'o 1 kora amiko, intima amiko. 2 (evitinda) umik'o.

anatifo

anatif'o: krustaco simila al lepado: "ŝtona muro [...] sen lepadoj kaj anatifoj" JC (poemo Muro [2002], Sat [2004], p. 83).

aperta

apert'a ALD aŭ ANST apert'i (tr) malfermi: "Pordistoj, ne apertu la pordegon" LAŬ (Akv p. 90). RIM malgraŭ la deadmona rimarko en NP2, nenio malhelpas transitivan uzon de apert'i kune kun stata signifo de apert'a ("duonaperta l' kapo falis de la kapkuseno" LAŬ, Akv p. 367), simile al la paroj dub'i/dub'a, fals'i/fals'a, fiks'i/fiks'a, fuŝ'i/fuŝ'a, kaŝ'i/kaŝ'a, konfuz'i/konfuz'a, komplik'i/komplik'a, korekt'i/korekt'a, suspekt'i/suspekt'a, vek'i/vek'a k.a. (vidu http://bertilow.com/pmeg/vortfarado/principoj/finajhoj/a.html). apert'iĝ'i (ntr) malfermiĝi: "La tero apertiĝis pro la flamlavango" LAŬ (Akv p. 122). puŝ'apert'i: "La ĉefo puŝapertis la pordon"LAŬ (Akv p. 103).

arbitero

arbiter'o (Diego, Gran Diccionario Español-Esperanto, sub arbitrar kaj árbitro; ankaŭ en Neologisma Glosaro, nescieble ĉu nur por sporto) = ompir'o.

arbitracii

arbitraci'ant'o, arbitraci'ist'o (sporta) = ompir'o.

bildingo

bilding'o [1970] moderna konstruaĵo mult-etaĝa: "Knabinoj ĥoras / tegmente de bildingo, / jam vintro foras." MIY (Kapriĉo '70, p. 41)

burĥ'o

burĥ'o (distinge de burk'o en NP2) ekstera vesto tute kovranta la korpon de la verto ĝis la piedoj, escepte de aperturo por la okuloj garnita per kradeca vualo; ĝin uzas islamaj virinoj i.a. en Afganujo, Pakistano kaj norda Barato: "inter personoj eĥoj / el la burĥo / gestoj rigardoj vortoj" JC (poemo la burĥo [2006], Ekl [2007], p. 91).

cipselo

cipsel'o "ekstere ĉirkaŭ ĝiaj turo kaj kornicoj / kurflugas murhirundoj, muŝoj kaj cipsel'; / kaj oni mutas tie sub sunlumvorticoj, / kaj oni mem lumetas kiel vakskandel'." KP (el la poemo Fremdaj landoj, en la nica literatura revuo n-ro 4/5, 1959, paĝoj 184-188); "Kaj kiel sur muro falinta - cipselo / konstruas la neston, / mi en la ruino de via belo / starigos domkeston." PT (el la poemo La olda amanto de Poul Thorsen laŭ Poul Martin Møller; dua premio en Belarta Konkurso, Majenco 1958; el la libro Sen Paraŝuto, Stafeto [1963]); "aperta cirkelo pavime: / inerta cipsel'. / nigra lun-arko. ombro / de bumerango." JC (poemo epitafo [2006], Ekl [2007], p. 73). RIM Pro ĉi tiuj literaturaj ekflugoj mi preferas la formon cipselo al la pli scienc-odoraj apuso aŭ apodo.

cujo

cuj'o [1970] pluvsezono en Japanujo; ordinare, de la unua tagdeko de junio ĝis la unua tagdeko de julio: "Ruĝflor' rubuje / post dom' en lumo sombra, / — langvoro cuje." TT (Kapriĉo '70, p. 24). RIM vidu varŝ'o.

Ĉomolungmo

Ĉomolungm'o nekoloniisma nomo de la plej alta monto sur la tero: "Mi ne revas surgrimpi Ĉomolungmon" JC (poemo De nun [2000-2003], Sat [2004], p. 65). RIM la koloniisma nomo estas Everest'o.

delto

delt'o ALD flug'delt'o deltaplano. motor'delt'o tre leĝera aviadilo, similstruktura sed ne nepre samforma kiel flugdelto, movata de motoro (la unuaj motordeltoj estis flugdeltoj kun motoro).

dingo 2

ding'o ALD ding'o 2 en Ĉinujo, antikva tripieda vazo argila, bronza aŭ fera por kuirado, aŭ por posta enteno de incenso: "forteguloj, kiuj povas levi dingon" LAŬ (Akv, p. 1369); "Incenso brulas en la dingo" LAŬ (Akv, p. 1617).